Oudere blogs

oudere-blogs-overzicht

Ik denk nog niet aan het afscheidnemen, ik denk vooral aan het samenzijn

Ik open het pakketje dat net is bezorgd en haal er een mooi fluwelen zakje uit. Ik trek het koordje van het zakje open en hou het ondersteboven boven mijn hand. Ik voel hoe de ketting in mijn handen glijdt. Door het licht schittert er een fonkeling in mijn ogen. Yes! Dit is precies wat ik zocht.

Mijn gedachten gaan terug naar de nacht waarin Saar werd geboren.

‘’Vind je het goed als ik haar nu even meeneem om voetafdrukjes te maken?’’ Het is ergens halverwege de nacht. Saar werd om 00.54 uur geboren. Nadat ze geboren was, knipte mijn lief de navelstreng door en werd ze op mijn borst gelegd. Het was betoverend, ze was zo mooi. Vlak voor ze geboren werd is ze overleden, omdat ze net als haar broer Boris veel te vroeg is geboren.

Ik ben niet bezig met dat ze is overleden. Ik ben vooral bezig met hoe mooi ze is. We maken oneindig veel foto’s. Ik denk nog niet aan het afscheidnemen, ik denk vooral aan het samenzijn. Ik geef antwoord op de vraag van de verpleegkundige en zeg dat het goed is, maar vraag wel hoe lang ze met Saar weg zal zijn. Dit zal niet heel lang zijn; de verpleegkundige neemt haar mee en moedigt mij aan om even te gaan slapen. Ik ben moe, maar ik kan niet slapen, ik ben zo leeg en ineens zonder Saar. Niet veel later komt ze terug. Saar ligt in haar mandje, gewikkeld in haar doek. Het is een zachte doek, met een lieve bruine beer erop. Haar mandje wordt bij mij neergezet en kort daarna val ik in slaap.

Twee uur later word ik wakker door wat gerommel op het tafeltje naast mijn bed. De verpleegkundige zet een kaart neer, waar met inkt Saars hand- en voetafdrukjes op staan. De afdrukjes zijn perfect, kleine handjes en voetjes met duidelijk 10 vingertjes en 10 teentjes. De verpleegkundige kijkt me aan en geeft me een houten doosje. In dit doosje zit een prachtige gipsafdruk van de voetjes van Saar. De verpleegkundige wist dat dit een wens van mij was, maar ik wist niet dat ze dit ook daadwerkelijk al had gemaakt. Wauw, wat ben ik hier blij mee.

De ketting ligt nog in mijn handen. Ik open voorzichtig het medaillon dat aan de ketting hangt. Anderhalf jaar na haar geboorte heeft Saar nog een broertje gekregen. Simon is ook stil geboren. Van Simon hebben we ook prachtige hand- en voetafdrukjes. Ik maakte de afdrukjes kleiner, drukte ze af en maakte ze passend voor in het medaillon. Ditzelfde deed ik met een foto van Boris. Helaas hebben we nadat Boris geboren was geen afdrukjes gemaakt. Ik wist toen nog niet dat dit mogelijk was. Gelukkig hebben we een foto van hem. Alles past perfect, ik klik het medaillon dicht en kijk er nog eens goed naar. De ketting is prachtig, om de centimeter zit er een bolletje in de ketting en in het midden hangt het medaillon met van binnen een herinnering aan mijn kinderen. Ik doe de ketting om mijn nek en kijk tevreden in de spiegel. Wat fijn om iets van Boris, Saar en Simon bij me te dragen.

lees meer...
oudere-blogs-overzicht

Vaderdag, niet voor mij?!

Op 9 en 13 oktober zijn Samuel en Matthias geboren. We waren vader en moeder geworden! Wat waren we intens verdrietig dat ze te vroeg kwamen en geen kans hadden om te overleven in deze wereld. Direct toen ik Samuel zag, wist ik: dit is mijn zoon en ik ben zijn vader. In de dagen na zijn geboorte hielden we Samuel bij ons in een schaal water. Elke vier uur ververste ik het water. Samuel legde ik op een aankleedkussen. Het oude water gooide ik weg en ik deed nieuw, koud water in de schaal. Mijn zoon, zo klein en stil, lag daar op dat kussen, bewegingloos en koud. Het was het enige wat ik voor hem kon doen. En dat deed ik met alle liefde. Vaderlijke liefde. Ik had tijd om hem vast te houden, geborgen in mijn handen. Hij was compleet en volmaakt. Maar zo stil en zo koud. Hij moest koud blijven om hem zo goed te bewaren. Maar dat gaat tegen alles in. Je wilt je baby warm tegen je aanhouden. Hij moet huilen en bewegen. En je moet hem zeker niet onder water stoppen! Ik deed dat wel. Met alle liefde, maar met zoveel pijn in mijn hart.

Na een paar ontzettend spannende dagen werd Matthias geboren. Ook in stilte. De broertjes waren weer samen. En ook voor hem had ik alle vaderliefde. Ook hem hield ik vast. Ook hem legde ik in het ijskoude water. Ik was tweemaal vader geworden, maar niet op de manier waarop ik hoopte. En toch was ik vader geworden. Niet alleen een verdrietige vader, maar zeker ook een trotse vader! En dat wil ik steeds benadrukken. Ik ben vader geworden van de twee liefste jongens van de hele wereld. En dat pakt niemand van mij af!

Vandaag is het Vaderdag. Tja, wat moet je met zo’n dag? Wel vader geworden, maar tegelijk sta je met lege handen. Ik kijk naar al die vaders die hun kinderen vasthouden. Voor hen zorgen. Hen troosten. Met hen plezier maken. Samen herinneringen maken. Ik denk dat ik dat het ergste vind: dat je nooit samen herinneringen zult maken. De toekomst met Samuel en Matthias zal er niet zijn. Al die vaders die ik zie, maken voortdurend herinneringen, elke dag, elk uur en elke minuut. Beseffen ze het wel? Ik zou er alles voor over hebben om mijn jongens nog een uurtje levend mee te maken! Ik sta voor mijn gevoel aan de zijlijn, nu al die vaders langs mij lopen. Ze kijken mij lachend aan, alsof ze zeggen: ”wij zijn lekker wel vader, maar jij…?! Waar zijn je kinderen dan? Laat hen eens zien!” Ik twijfel: ”ben ik wel echt vader, in de ogen van de mensen?” Vaderdag is toch niet voor mij?!

Zeker wel! Sinds de zwangerschap en vooral sinds de geboorte van Samuel en Matthias weet ik dat ik een trotse vader ben geworden. Van twee hemelkinderen. Ik heb hen in mijn hart gesloten. Voor altijd. Zij hebben mij vader gemaakt. En vandaag vieren we dat. Vaderdag niet voor mij?! Zeker wel! Proost!

lees meer...
oudere-blogs-overzicht

Papa van ons sterretje

We doen onze jas en schoenen aan om te gaan wandelen voordat de kinderen naar bed gaan. Terwijl ik al één schoen aan heb, vraagt mijn man wie het kaarsje van Mees wil uitblazen. Twee kinderen rennen enthousiast terug de kamer in. Als ik om het hoekje spiek, zie ik mijn man ons kleine mannetje optillen terwijl ons meisje er een stoel bij schuift. Er wordt afgeteld en met zijn drieën blazen ze het kaarsje uit.

Deze kleine momentjes koester ik, want inmiddels weten mijn man en ik hoe we beiden omgaan met de afwezigheid van Mees in ons gezin. Ik hoor en lees regelmatig dat er hierin een verschil is tussen beide ouders. De één praat veel en graag over het overleden kind, terwijl de ander het liever bij zichzelf houdt. Ook bij ons is dat het geval waardoor we elkaar opnieuw moesten vinden.

Terug naar meer dan drie jaar geleden:

Gedurende de periode van onzekerheid tijdens de zwangerschap, maar vooral na Mees zijn geboorte en overlijden werd het verschil tussen ons meer voelbaar. Waar ik emotioneel instortte, bleef mijn man sterk. Hij zorgde ervoor dat ik mezelf niet verloor in mijn verdriet.

We waren ouders van een sterretje geworden en we gingen er heel verschillend mee om. Zo verschillend dat ik bang was dat we elkaar kwijt zouden raken. We konden het namelijk niet samen over Mees hebben.

Tot het moment waarop we samen de zolder aan het schilderen waren. Terwijl ik aan het verven was, begon ik een gesprek over Mees en mijn verdriet. Ineens begon mijn man, die ook bezig was, te praten. Hij vertelde over zijn pijn en over de momenten die hem wel degelijk raakten, terwijl ik en anderen dat niet zagen. We schilderden en spraken voor het eerst sinds maanden weer echt met elkaar en over hoe Mees bij ons leven hoort. Dit was het begin waar wij elkaar opnieuw leerden kennen en begonnen te begrijpen.

Terug naar de gang:

Inmiddels sta ik klaar, maar hoor ik nog wat gekibbel over wie het kaarsje heeft uitgeblazen. Dan bedenk ik hoe mooi het is dat ik dit mag zien. Deze papa draagt het verlies en de leegte van Mees vooral in zijn hart. Hij praat er buiten ons huis weinig over. Dit is iets wat ik heb moeten leren begrijpen en wat echt niet altijd makkelijk is, omdat mijn manier tegenovergesteld is. Dan is het soms lastig dat ik een van de weinigen ben die het verdriet en de pijn achter de glimlach mag zien. Dat er ook die andere papa is. Maar onze beide manieren zijn prima en we steunen elkaar. Ik ben trots op deze papa, op mijn man!

Als ik de kinderen om zijn nek zie hangen, dan weet ik dat zij ook trots op hun papa zijn! Hij is er voor alle drie onze kinderen als papa, maar ook als papa van ons sterretje.

Dan is het tijd om deze lieve papa te helpen, want zo gaan we nooit wandelen. Dus hup, de kinderen de jas en schoenen aan en gaan!

Mama van een sterretje

lees meer...
oudere-blogs-overzicht

Waarom kunnen wij niet genieten van jouw eerste keer buitenspelen in het warme zonnetje?

Het is vroeg in de ochtend. Het zonnetje schijnt al fel. Ik drink koffie aan de grote picknicktafel in de voortuin. Even een momentje rust in de drukte van alledag. Ik staar wat voor me uit.

Drie kinderen komen voorbij. Het laatste kind is nog erg klein. Ik denk een jaar of twee. Op een klein loopautootje. Ik denk dat je er net op bent gaan oefenen, want je komt nog niet echt soepel vooruit. Jouw papa schuifelt er langzaam achteraan en duwt je met zijn voet steeds wat verder vooruit. Je zegt ‘hee’ en wijst naar alles wat je op je weg tegenkomt. Het overvalt me. Ik denk aan Sue. Wat zou ons lieve, kleine krullenbolletje nu allemaal zeggen tegen alles wat ze op haar weg was tegengekomen? Zou je al lopen? Zou ik constant achter je aan moeten rennen? En wat zouden je eerste woordjes eigenlijk zijn geweest? Ook ‘hee’, of toch ‘papa’ of ‘mama’?

Ik voel een traan over mijn wang biggelen. Oh, wat mis ik jou, meisje. Vaak ben ik ‘sterk’ zoals velen mij zeggen en leef je met ons mee op de achtergrond. Je bent er altijd bij, houd ik mijzelf dan voor. En dat zeg ik ook steeds als we het over jou hebben. Maar op dit soort momenten overvalt het gemis mij ontzettend. Ik val terug in gedachten dat het allemaal zo oneerlijk is. Waarom kunnen wij niet genieten van jouw eerste keer buitenspelen in het warme zonnetje? Waarom moeten wij iedere dag gaan slapen en opstaan met jou te moeten missen?     

Je bent er op deze momenten eigenlijk helemaal niet bij, want je bent niet lijfelijk bij ons aanwezig. We kunnen je niet zien, niet aanraken, niet voelen, niet ruiken. We kunnen alleen zoveel mogelijk aan je denken. Jou er in ons leven van nu bij denken. En dat voelt eigenlijk allesbehalve compleet. Voor de buitenwereld, voor vreemden die ons niet goed kennen, heb je niet eens bestaan! Dat besef doet intens pijn. Ze zien dan alleen de ‘gelukkige’ papa en mama van jouw lieve kleine broertje. Want die is er nu wel…

Gelukkig weet ik dat deze bewuste momenten, zoals nu aan de picknicktafel, voor even zijn. Ergens op deze dag zal het mij weer lukken om te denken dat jij er wel écht altijd bij bent.

En in gedachten schuifel ik op een zonovergoten dag dan langzaam achter jou aan. Je roept ‘hee’ bij alles wat je op jouw ontdekkingsreis in de wereld tegenkomt. Jij op je kleine loopfietsje en met mijn voet duw ik je langzaam vooruit…

lees meer...
oudere-blogs-overzicht

Word ik ooit weer gelukkig?

Wat heb ik dit vaak gedacht. Toen ik hoorde dat je niet gezond was en dat we jou kwijt zouden raken heb ik gehuild, heel veel gehuild. Weet je dat je tranen nooit opraken? Ze bleven maar komen, ik wist niet hoe ze te stoppen. Ik huilde dagenlang. Met en zonder geluid. Het gevoel dat mijn hoofd ieder moment kon exploderen. Ik bleef vaak liggen in bed, met mijn kussen nat van de tranen. Doorweekt draaide ik het kussen na verloop van tijd om op de andere kant verder te huilen.

Jouw papa wist niet meer hoe hij mij kon troosten. Hij probeerde het wel, maar door zijn verdriet en zijn blik vol moedeloosheid werd mijn verdriet alleen maar groter. Zijn verdriet was anders en het was vooral verdriet om mij.

De tekst die wij op het geboortekaartje hadden staan was niet zomaar uitgekozen maar dat het zo zou kloppen, dat had ik niet verwacht. Of wel? Misschien had ik gehoopt dat het niet zo erg zou zijn.

“Niemand die weten kan
hoeveel ik van je hou
Niemand die mij troosten kan
in mijn verdriet om jou
Niemand die begrijpen zal
hoe vreselijk ik je mis
Niemand die beseffen zal
hoe erg die pijn wel is.”

Het klopte allemaal.

Mensen die niet snapten hoeveel ik van jou zou kunnen houden, terwijl ik niet de kans had gekregen om je te leren kennen toen je na 17 minuten in mijn armen stierf.

Alle mensen die om mij heen stonden, maar mijn verdriet niet konden wegnemen.

Zoveel vragen: of jouw dood al een plekje had gekregen, terwijl het gemis telkens groter werd.

En de pijn, de onbeschrijfelijke pijn van een hart dat uit elkaar gerukt is.

Langzaamaan is mijn hart gelijmd, heb ik mijn hart gelijmd. Stukje voor stukje. Ik heb keihard moeten werken om mijn hart weer heel te maken. Eerlijk? Ik kreeg wel een beetje hulp. Met name van jouw papa en je broertjes die mij door de zwaarste dagen sleepten.

Het is geen gaaf hart meer geworden. Je ziet de lijmresten zitten en er missen kleine stukjes. Stukjes die te ver uit elkaar gebrokkeld zijn om ze nog te lijmen. Ik ben trots op mijn gehavende, maar herstelde hart. Het is goed genoeg. Genoeg om lief te hebben, liefde te ontvangen en bovenal doet het mij continu herinneren aan jou.

Jij, mijn grote liefde, mijn lieve baby, mijn trots. Ik mis je kleintje, al 7 jaar, maar ik heb het geluk opnieuw gevonden. En ik denk, nee ik weet zeker, dat jij dat had gewild, hoe schuldig ik mij vaak voel over dat geluk.

Ik ben gelukkig, met jou in mijn hart.

lees meer...
oudere-blogs-overzicht

Zolang we blijven rouwen is er houden van

Ik loop het pad af en zie je zitten. Je bent er al. Gehurkt voor zijn plekje met je rug naar mij toe. Kippenvel. Het ontroert me zo intens. Een traan loopt over mijn wang en ik slik. Even sta ik stil en zucht. ‘Meisje toch,’ denk ik. 

Ik had zo gehoopt dat ik de statistieken had gedekt met het verlies van Sue. En dat in onze vriendenkring niemand ooit nog te maken zou krijgen met zo’n immens verdrietig en heftig verlies. Niets bleek minder waar. Daar waar jij er vier jaar geleden bij was -het afscheid van onze Sue- sta jij er nu zelf voor. 

Jullie liefste zoon werd geboren met 37 weken. Zo mooi, maar zo stil. Je voelde geen hartslag meer. Dat, waar je zo verschrikkelijk bang voor was omdat je ons verhaal kende, overkwam jou. Ongelofelijk. Vier weken geleden bracht je hem weg. Een bizar onmenselijke taak. 

En daar zit je nu. Gehurkt. En ik kan het zeggen: ik weet zo waar je nu midden in zit. Ik weet zó hoe zwart het voelt… 

We hebben afgesproken. Op de plek waar jouw lieve Daan en mijn lieve Sue liggen. Dicht bij elkaar. Samen. Zo hebben ze elkaar, daar waar ze ook mogen zijn, vertelde je toen we het er over hadden waar jullie Daan een plekje zouden geven. Wat een prachtig gebaar. Mooi en tegelijkertijd zo verdrietig… 

Het is oudejaarsdag. Ik wilde je graag zien. Vasthouden en even niet loslaten. Jij had behoefte om even samen te gaan. Met alle liefde. In mijn rugzak thee en ook iets sterkers. Glazen ingepakt in keukenrol. 

Samen zitten we daar. Kletsen. Huilen. Maar ook lachen. Van intens verdriet naar even heerlijk lachen en weer terug naar het verdriet. Want dat mag er allebei zijn. Proostend op dat wat ons samen voor altijd zal verbinden. 

Je zegt dat zolang we blijven rouwen er houden van is. En zo is het.

lees meer...
oudere-blogs-overzicht

Moederdag

Op Moederdag staan we er even extra bij stil dat ik moeder ben. Ook al zijn ze niet bij ons, onze kinderen waren wel bij ons. Ze hebben mij moeder gemaakt.

Ik sta in de rij bij de bakker om een brood te kopen. De mierzoete lucht van een taart komt mij tegemoet. Als ik rondkijk zie ik niets anders dan tompoezen met hartjes, marsepeinen taarten, gedecoreerd met liefste moeder en koekjes met roze glazuur. Ik probeer me te focussen op het brood. Ik wil er gewoon niets van weten, gewoon niks, maar het lijkt me toe te schreeuwen: in de etalages, in reclames op televisie, in slogans op de radio, het is ineens overal. Alles kleurt roze en rood of verandert in de vorm van een hart. ‘’Wilt u anders nog iets mevrouw? We hebben een leuke aanbieding: als u nu een moederdagschnitt koopt, krijgt u er gratis ambachtelijke hartenbeschuiten bij.” “Nee dank uw wel mevrouw,” zeg ik. Ik reken af en loop de winkel uit.

Bij iedere herinnering voel ik het door mijn hele lijf. Pijn, gemis en een stukje jaloezie. Deze Moederdag had ik nog zwanger moeten zijn, mijn kindje had nog moeten leven in mijn buik. Maar er is geen kindje meer. Het is zo eenzaam en zo leeg.

Voor Moederdag wil ik twee boeketten laten maken om aan mijn moeder en schoonmoeder te geven. Ik stap de bloemenwinkel binnen en zie dat het erg druk is, natuurlijk is het druk want het is morgen Moederdag. Ik spreek mezelf moed in: ik kan dit, gewoon even bloemen halen dat moet toch niet zo moeilijk zijn? De stemming is vrolijk en iedereen kiest iets moois uit. Er zijn veel kinderen in de winkel die iets uitzoeken voor Moederdag. Ik voel dat mijn ogen vollopen. Gedachten over hoe anders het had kunnen zijn als Boris er was geweest overheersen. Ik kan niet goed meer nadenken. Ik pak twee kant-en- klare boeketten, het maakt niet uit hoe ze eruitzien. Ik reken af en ga zo snel mogelijk naar de auto. In de auto laat ik mijn tranen de vrije loop.

Dan is het zondag, Moederdag. Ik lig in bed, met mijn ogen nog gesloten. Ik ruik de geur van versgebakken croissants. Even later komt mijn lief de slaapkamer in met een heerlijk ontbijtje en een pakje. Dit had ik totaal niet zien aankomen. Hij zegt: “Lieverd, onze Boris is niet hier bij ons, maar je bent wel zijn moeder. Hij heeft jou moeder gemaakt en ik heb gezien en ik zie nog steeds hoeveel moederliefde jij voor onze zoon hebt.’’ Hij had gelijk en hij heeft nu jaren later nog steeds gelijk. Ik hoef niet te doen alsof het geen Moederdag voor mij is, natuurlijk is het ook Moederdag voor mij, ik ben moeder. Ik vraag me af waarom ik er zo tegen heb gevochten.

Sindsdien vecht ik niet meer. Nog steeds vind ik de aanloop naar Moederdag moeilijk en ook Moederdag zelf is voor mij geen gemakkelijke dag. Het is wel makkelijker geworden, want op deze dag staan we er even extra bij stil dat ik moeder ben, staan we extra stil bij de kinderen die we hebben gekregen ook al zijn ze niet bij ons. Ze waren wel bij ons. Ze hebben mij moeder gemaakt.

Ik besef meer dan ooit dat Moederdag zeker niet voor iedereen een leuke dag is. Kinderen die hun moeder moeten missen, kinderen die geen contact meer hebben met hun moeder of moeders zonder contact met hun kind, wensmoeders die zo graag een kindje willen of hadden gewild en moeders die hun kind moeten missen. Voor al deze moeders wens ik een beetje extra liefde op deze Moederdag.

lees meer...
oudere-blogs-overzicht

Van harte gefeliciteerd mijn meisje van de sterren

Ik heb een dag vrij genomen. Midden in april. De laatste jaren is het helaas zo dat de maand voorafgaand aan Juliëtte* haar verjaardag wellicht zwaarder is dan Juliëtte* haar eigen maand. Mijn hoofd is druk en overvol. De tranen drukken continue achter mijn ogen. Het is een dagelijks gevecht. Een gevecht dat ik vaak verlies. Nog altijd word ik zo overvallen door mijn verdriet. Mijn hart is zo gebroken. Met elke vezel in mijn lichaam verlang ik naar mijn mooie sterrenmeisje. Waarom moest je gaan?

Dit jaar plan ik voor het eerst twee (ver)jaardagen in mei. Die van Juliëtte* en die van haar mooie lieve schattige en altijd vrolijke regenboogzusje. Hoewel Colette verlichting brengt merk ik ook dat ik het ingewikkeld vind. Aan de ene kant zo blij met de kinderen die hier bij mij zijn aan de andere kant zo gebroken door gemis. Al weken zoek ik naar een soort van cadeau voor Juliëtte* maar het is helaas maar beperkt wat je je overleden kind cadeau kan doen. Ik realiseer mij wederom dat er niets uit te pakken is en dat het per jaar lastiger wordt.

In het kader van mijn opleiding tot ritueelbegeleider besluit ik dit jaar iets nieuws te verzinnen. Tot vorig jaar lieten we eigenlijk altijd ballonnen op, maar ik voel mij schuldig tegenover de natuur. Dit jaar gaan we hemelpost sturen. Een ritueel dat iedereen bij mij thuis kan uitvoeren op welk moment dan ook. Ik heb weer een doel rondom haar (ver)jaardag en ik ga op zoek naar de mooiste vuurschaal die ik kan vinden. Ieder kind dat langskomt zal een mooie tekening maken en ik schrijf een brief. Speciaal voor mijn sterrenmeisje. Op jouw verjaardag lees ik het voor aan de leden van ons gezin en daarna zal ik hem verbranden zodat de woorden in as opgaan en als kleine deeltjes naar jou toe zullen dwarrelen.

We zullen voor je zingen en taart eten en je in alle liefde vasthouden. Want jij, lieve mooie Juliëtte*, jij hoort er altijd bij. Van harte gefeliciteerd mijn meisje van de sterren…. We missen je.

lees meer...
oudere-blogs-overzicht

Zes jaar verder, maar nog altijd gebroken

Die vreselijke facebook-herinneringen. Ik zou het moeten uitzetten, maar toch doe ik het niet. Vandaag zes jaar geleden… de foto’s die ik liet maken van mijn zwangerschap. De zwangerschap die ik tegelijkertijd met mijn zus deelde.

We gingen samen op de foto, want dat was zo leuk voor onze toekomstige kinderen. Ondanks dat ik continu erg ziek was van mijn zwangerschap vond ik deze fotoshoot zo fijn en zo speciaal. Ik was ervan overtuigd dat onze kinderen beste vrienden zouden worden en samen zouden spelen. Ik genoot van het meisje in mijn buik. De foto’s waren prachtig. Ik straalde van blijdschap. Een derde dochter. Het leven kon niet mooier. Wat een geluksvogel was ik.

Al snel werd de tijd schimmiger… er zou wellicht iets aan de hand zijn met mijn neefje. Meerdere angstige momenten maakten we door. Ik voelde een zinnetje door mijn achterhoofd spoken… wat als we hem kwijtraken of wat als we onze dochter kwijtraken? Nee, zo mag je niet denken. Het komt goed… alles komt goed.

In maart wordt ons lieve neefje gezond geboren. Ik slaak een zucht van opluchting, maar al snel overvalt mij weer het onbehagelijke gevoel dat ik ergens diep in mij mijn hele zwangerschap al meedraag. Ik zeg maar niks… het zal wel niks zijn. Op een middag sta ik op de trap en voor de zoveelste keer merk ik op dat ik de lieve baby in mijn buik zo weinig voel bewegen. Voor de zoveelste keer deze zwangerschap bel ik het ziekenhuis en word ik aan de CTG gelegd. Nee hoor mevrouw, ze doet het geweldig hoor ik weer.

Het knaagt en knaagt en knaagt. Ik zie mijzelf niet als een overbezorgde moeder en toch laat ik mij wegsturen… Dit riedeltje speelt zich nog zo vaak af in mijn hoofd. Ik weet dat de uitkomst niet anders was geweest. Juliëtte* was niet te redden, maar toch… het altijd ‘wat als’ scenario blijft in mijn hoofd hangen. Ik kan het niet parkeren… De facebook-herinneringen schoppen mij iedere keer weer terug naar maart 2016.

Hier begint mijn herbeleving opnieuw… in maart 2022. Zes jaar verder, maar nog altijd gebroken. Een gebroken hart dat nooit meer heelt. Vanaf nu ga ik weer toeleven naar Juliëttes jaardag en de dag waarop we afscheid van haar moesten nemen. Opnieuw ben ik bang voor de maanden die komen gaan… opnieuw voel ik de pijn van dit gigantische gemis.

lees meer...
oudere-blogs-overzicht

Nog even en onze hele tuin staat in bloei met bloemen van Boris, Saar en Simon

Het is een zonnige dag. Ik geniet van mijn ontbijt aan de tuintafel. Terwijl de ochtendzonnestralen landen op mijn lijf neem ik een slok van mijn cappuccino. Het is stil buiten, ik hoor alleen wat vogels fluiten. Mijn oog valt op de knop van een bloem en er ontstaat meteen een glimlach op mijn gezicht. Nieuwsgierig loop ik met mijn cappuccino nog in mijn hand de tuin in, op zoek naar meer knoppen. Ik ben benieuwd naar de kleur van de bloem die uit gaat komen, welke kleur zal het zijn? Roze, geel of paars?

De dag waarop je moeder wordt, verandert je leven. Bij mij is dit niet anders; wat wel anders is, is dat ons kindje niet meer leefde. Sinds het overlijden van onze kinderen is het een zoektocht naar hoe het gewone leven verdergaat, want het gewone leven, zoals het was, bestaat niet meer. Er zijn drie prachtige kinderen bij gekomen; ze zijn overleden, ze zijn niet meer hier, maar ze zijn vol aanwezig in ons leven. Zo ook tijdens de feestdagen. Dit zijn de laatste jaren niet de gemakkelijkste dagen van het jaar. Ik denk dan aan hoe het geweest zou zijn. Een gedekte tafel, ieder in zijn mooiste kerstoutfit en onder de kerstboom een berg cadeautjes, ingepakt in glimmend papier met mooie versieringen. Met het hele gezin de auto, op weg naar familie, waar we het kerstfeest voortzetten. Als ik daaraan denk krijg ik een brok in mijn keel, want dat het nu zo anders is doet pijn.

Afgelopen Kerstmis stond onze kerstboom te stralen in de woonkamer. Gezellige lampjes, glimmende ballen en de dennengeur kwam je al tegemoet wanneer je ons huis binnenstapte. Onder de boom lagen wat cadeaus, vooraan stonden drie rechthoekige cadeautjes waarvan er een voor Boris, een voor Saar en een voor Simon was. Ook al waren deze cadeautjes niet voor mij, het waren wel de leukste cadeautjes onder de kerstboom. Het noemen van hun namen en de aandacht die er voor onze kinderen is voelt voor mij altijd al als een cadeautje. Ze kregen alle drie een eigen doosje met verschillende soorten bloemzaadjes. Boris kreeg een gele bloemenmix, Simon een paarse bloemenmix, en Saar een roze bloemenmix.

Even later verdeelde ik samen met mijn lief de bloemzaadjes door onze tuin zodat de bloemen deze zomer lekker kunnen pronken!

Ik neem de laatste slok van mijn cappuccino en voel een warm en blij gevoel door mijn lijf stromen. Vandaag zal er weer een mooie bloem uitkomen! Ik loop rustig door de tuin, bekijk de bloemen die er al staan en ga op zoek naar nieuwe bloemknoppen. Bij nieuwe bloemknoppen hoop ik een glimp van de kleur van de bloem te ontdekken. Het blijft nog even een verassing, maar het lijkt erop dat er vandaag een paarse bloem van Simon uit gaat komen. Soms fantaseren we over wat hun lievelingsbloem zou zijn. We bedenken welke bloem ze zelf uit zouden kiezen. Deze bloemen plukken we en nemen we mee naar de begraafplaats, waar ze verder kunnen uitbloeien.

Wat een heerlijk gevoel is dit! Nog even en onze hele tuin staat in bloei met bloemen van Boris, Saar en Simon!

lees meer...
oudere-blogs-overzicht

Het blauwe koffertje

Vroeger, toen ik zelf nog heel klein was, logeerde ik veel bij mijn opa en oma. Ik was er het liefst ieder weekend én iedere vakantie, want ik had het er altijd ontzettend fijn. Samen struinen over de markt in de stad, softijsjes eten want daar was oma ook zo dol op, samen op vakantie naar een camping in Limburg. Altijd werd er wel iets ondernomen. We hadden de grootste lol met elkaar.

Ik nam altijd een klein, blauw koffertje mee als ik bij opa en oma ging logeren. Zo’n kinderkoffertje. Daar verzamelde ik dan de spulletjes in die op dat moment voor mij het allerbelangrijkst waren. Een knuffeltje, een barbiepop maar ook mijn pyjama. Als mijn ouders vroegen wat ik ging doen, dan zei ik altijd: ‘Ik ga bij opa en oma wonen!’ Dat koffertje is heen en weer gesleept totdat het aan de zijkanten versleten raakte en de touwtjes, waarmee het koffertje tot een geheel was gemaakt, deels loslieten. Ik heb het koffertje nog steeds.

Toen mijn lieve oma overleed, schreef ik een mooie afscheidsbrief die ik graag wilde voordragen. Zo veel mooie herinneringen. We waren vier handen op één buik. Ik móest dit doen. Op het allerlaatste moment, voor vertrek naar de crematieplechtigheid, zag ik in het washok het blauwe koffertje staan. Ik nam het in een opwelling mee en stopte de brief erin. Toen mijn naam tijdens de plechtigheid werd genoemd en ik mocht gaan spreken, ‘sleepte’ ik het koffertje mee zoals ik dat altijd gedaan had. Voor de rest van de mensen daar was het een gewoon, blauw koffertje. Vanuit mijn ooghoeken zag ik dat het mijn ouders emotioneerde, want zij wisten wel wat dat blauwe koffertje had betekend…

Wat waren wij blij toen we in verwachting waren. We konden ons geluk niet op! Een kleintje was bij ons zó welkom! Ik kon ook niet wachten tot we wisten wat jij zou zijn. Op een zondag gingen we even buiten de deur lunchen. Ik was toen zo’n 12 weken zwanger. In het restaurant waar we waren, verkochten ze souvenirs. Zo ook van die kleine kinderkoffertjes in allerlei kleuren. Het bracht mij in gedachten terug naar de fijne tijd bij mijn opa en oma en daarmee de fijne herinneringen van mijn blauwe koffertje…

Ik vertelde mijn lief over het blauwe koffertje en terwijl ik dit deelde, kwam ik op een idee. Ik kocht er daar een. Een lichtgroene. Ik bedacht, dat als we mijn ouders zouden vertellen wat de kleine in mijn buik zou zijn, dat we dan iets in het koffertje zouden stoppen. In de hoop dat ons kleintje in de toekomst ook zulke ontzettend fijne herinneringen aan zijn of haar opa en oma zou hebben en het koffertje ook zou gaan
meeslepen tot het versleten was. Zoals ik dat ook altijd gedaan had.

Eindelijk wisten we wat jij was. We kochten een pyjamaatje. Roze. We deden dit in het lichtgroene koffertje en gaven het aan opa en oma. Oma zag het koffertje en schoot meteen vol. Zo blij met de komst van nóg een kleindochter én ze vond het zo mooi om ook zo’n koffertje met daarmee de emotionele lading te ontvangen. Ze wist meteen dat het sloeg op mijn versleten koffertje dat ik altijd met mij meedroeg…

Jouw opa en oma hebben het lichtgroene koffertje met jouw roze pyjamaatje nog steeds, liefste Sue. Mijn hart breekt telkens in duizend stukjes wanneer ik het zie staan. Wat doet het intens veel pijn en verdriet dat jij het koffertje nooit, net als ik, met je zal mee zal slepen naar jouw opa en oma. Dat jouw lieve, roze pyjamaatje onbeslapen in het groene koffertje opgeborgen zal blijven, samen met alle spulletjes die opa en oma in de afgelopen tijd van jou hebben verzameld. En dat je ons nooit zal zeggen, als we vragen wat jij gaat doen: ‘Ik ga bij opa en oma wonen!’

lees meer...
oudere-blogs-overzicht

Grafje

We gaan naar het tuincentrum. We hebben behoefte aan kleur en vrolijkheid in de tuin. Samen met Lif stap ik in de auto en al rijdende bedenken we dat het ook goed is om nieuwe planten voor Fiene te kopen en voor mijn opa. De lavendel bij opa is echt uit de kluiten gewassen en dus zeker aan vervanging toe. We nemen de tijd en Lif zoekt zorgvuldig de plantjes uit voor mijn opa en Fiene. Daarna nog wat versiering: een blauwe vogel voor opa en een flamingo voor Fiene. Ik ben trots; trots op mijn lieve Lif. Ze praat zo vol liefde over mijn opa en Fiene. Ze heeft ze nog nooit ontmoet, nog nooit gezien, nog nooit aangeraakt en toch voelt ze zich met hen verbonden.

Een paar dagen later gaan we samen op pad. Onze fietskratjes vol planten, versiering, schepjes, aarde en tuinhandschoenen. Lif wil eerst naar mijn opa en daarna naar Fiene. Ze haalt alle oude planten eruit, plaatst zorgvuldig alle beeldjes aan de zijkant en zet alle nieuwe plantjes neer om te kijken of het zo mooi staat. Hier en daar wisselt ze plantjes, net zo lang tot alles naar wens is. We zetten Suzan en Freek aan en zingen mee terwijl we onze tuinhandschoenen vergeten. Vieze handen en nagels, het maakt niets uit. Ik ben even samen met mijn meiden en dat voelt zo goed!

Thuisgekomen ruimen we de spullen op, wassen onze handen en dan laat ze vol trots de foto’s aan Niels zien. Een dikke knuffel volgt. Lif pakt haar tekenspullen en loopt het hofje in. Samen met haar vriendinnetje tekent ze erop los. Portretten en gekke poppetjes maken vindt ze geweldig. Ik zit in de zon en opeens loopt zij met haar tekenboek naar mij toe. Een portret van een meisje: lang haar, een lok, een gezicht met een vraagteken erin. Erboven staat Fiene. Ik slik, krijg tranen en krijg een dikke knuffel. Samen huilen we.

lees meer...
oudere-blogs-overzicht

Traumabrein

Traumabrein

De eerste uren, dagen en weken na het overlijden van ons meisje. De fysieke pijnen, in elke cel voelde ik het gemis. Tranen waarmee ik de rivier had kunnen vullen waarnaar ze is vernoemd. Maar wat ik heb gedaan, hoe de dagen eruit zagen: ik weet er niet zoveel meer van … zwarte gaten in mijn hoofd.

Mijn geheugen is altijd mijn houvast geweest: vraag me wat ik op welke dag aanhad of heb gegeten en ik kan het je vertellen. Daar koppel ik dan ook andere gebeurtenissen aan en zo heb ik eigenlijk altijd wel paraat gehad wat er die dag op het programma stond.

Behalve dus van die eerste maanden erna.

Natuurlijk, sommige beelden zitten diep in mijn geheugen gegroefd, als een langspeelplaat die vast zit en zich steeds verder inslijt. Van die beelden zou ik soms willen dat ik ze niet had of in ieder geval dat ze niet zoveel pijn deden.

Maar mijn selectieve geheugen lijkt niet stuurbaar. Ik noem het vaak mijn “trauma-brein”. Alsof de dood van ons meisje zo groot en traumatisch is dat er gewoon geen ruimte meer is voor nieuwe beelden. Een simpele Google-zoekopdracht laat inderdaad zien dat door trauma het brein nogal aan verandering onderhevig is (om het mild uit te drukken).

Er schijnen twee ingrediënten nodig te zijn om een schokkende gebeurtenis te boven te komen: steun vanuit de omgeving en je een oplossing kunnen voorstellen.

De oplossing die is er niet: ons meisje komt niet meer terug. Tenzij een oplossing ook betekent: een manier om er mee te leven, dat het gemis en de liefde er zijn en dat dat oké is. En die momenten die heb ik ook. Hoe raar het ook klinkt, ik kan soms denken: het is wat het is, wij hebben het er mee te doen.

Op die momenten voel ik alleen maar liefde en dankbaarheid. Ik ben dankbaar dat ze negen maanden in mijn buik wilde zijn en dat wij na mijn prenatale depressie nog drie hele fijne maanden samen hebben gehad. Het leek ook toen wel alsof we al een heel leven samen hadden geleefd, zo intens heb ik van haar genoten.

Terug naar de andere voorwaarde om een trauma brein het hoofd te bieden: de steun. Die heb ik zeker! Ongelofelijk veel kaarten, bloemen, belletjes, appjes en bezoekjes (toen dat weer mocht). Lotgenoten om mee te delen, zo waardevol. En het belangrijkste: mijn man, mijn kinderen, mijn lieve ouders en dierbare vriend(inn)en.

Het lijkt er dus op dat beide ingrediënten wel degelijk (soms) aanwezig zijn in mijn leven. Dat geeft hoop!

Al denk ik dat de gaten in mijn herinnering blijvend zijn. Gelukkig zijn er foto’s, films en mijn dierbaren die de gaten voor mij kunnen invullen en inkleuren. Zodat niet alles alleen maar een zwart gat blijft maar dit gat zich vult met dierbare herinneringen en nog meer liefde! En ooit durf ik misschien wel de video’s te kijken … waar ze zo confronterend stil op zal zijn.

Onze mooie lieve Neva.

lees meer...
oudere-blogs-overzicht

Lieve Neva

Lieve lieve Neva,

Je tweede jaardag. Twee jaar met zonder jou. Ooit leek het zo onwaarschijnlijk dat ik dat zou halen, alsof het niet te overleven was, zonder jou. Maar daar staan we dan, kwetsbaarder en ook sterker. Rouwen is grillig, de liefde is constant.

Er is zoveel gebeurd in die twee jaar en toch lijkt het ook zo kort geleden dat je hier in mijn armen was. Er waren dagen dat ik niet meer op mijn benen kon staan van het verdriet, letterlijk ondraaglijk verdriet. Er waren dagen dat ik me in mijn verdriet zo eenzaam voelde, zo moederziel alleen, ook al was de ruimte om me heen gevuld met mensen. Er waren momenten dat ik zo boos was dat de pannen door de keuken vlogen en ik het uitschreeuwde van de pijn. Gelukkig is er niet één dag geweest zonder minstens een glimlach. En alle dagen was er liefde, voor jou, je broer, je broertje, je papa en zoveel mensen meer.

In die twee jaar is jouw boompje op de heide, jouw magnolia, een speciale en fijne plek geworden. We komen er graag met z’n viertjes om bijzondere momenten te vieren. En ook met vrienden en familie, met wie we over jou kunnen praten en delen. We zien de seizoenen komen en gaan en zijn ons hier meer bewust van dan ooit tevoren. Vorig jaar, de laatste keer voor de geboorte van je broertje en een week voor je eerste jaardag, stonden we er ook. In de kou, schuilend onder een paraplu in een heuse hagelstortbui. Met kerst hangen er ballen in je boompje. En altijd branden we een kaarsje.

We zijn verhuisd en wat jouw kamer had moeten zijn is stapje voor stapje de kamer van je regenboogbroertje Isar geworden. Natuurlijk ‘ben’ jij daar ook, je engeltje hangt er, alsof je altijd over hem waakt.

Jouw komen en jouw gaan heeft alles veranderd. Eigenlijk ben ik vooral dichter bij mezelf gekomen. Ik vaar een andere koers. Ik durf mijn hart te volgen. En dat maakt me zo dankbaar. Dankbaar voor wat er is, voor het leven. En ook dankbaar dat de “wat als”-vragen er nauwelijks (meer) zijn, dat de “hoe zou je nu toch zijn”-scenario’s (nu) weinig ruimte innemen in mijn hoofd . En vooral ben ik zo dankbaar dat je negen maanden in mijn buik bent geweest, dat we voor altijd verbonden zijn en blijven. Dankbaar voor wat er is, voor het leven.

Natuurlijk is het gemis er, of eigenlijk is het meer het verlangen jou te willen kennen, voor je te willen zorgen. En de tranen zijn er zeker ook. Maar de rode draad door alles is de liefde, de liefde van mij en je papa als jouw trotse ouders.

Vandaag zal er taart zijn om jou te vieren. En kaarsjes en ik hoop ook slingers. Een lach en vast heel veel tranen en ongetwijfeld nog meer liefde en knuffels. ‘Lang zal ze leven’ gaan we niet zingen, maar vast een ander lief liedje. Ik gok op een treinliedje, als je grote broer Tiber mag kiezen. Jij bent er fysiek niet bij maar o zo aanwezig. Want vandaag draait hoe dan ook om jou, lieverd.

Ik heb je oneindig lief,

Je mama.

lees meer...
oudere-blogs-overzicht

Mees is een sterretje

Samen met de kinderen zit ik op de fiets naar huis. Het is koud en het schemert al een beetje. Als we even stilstaan om over te steken roept ons meisje ineens dat ze Mees ziet. Ik kijk omhoog. Ook ons kleine ventje kijkt mee. Hij weet natuurlijk niet waar hij moet kijken. Hij krijgt hierbij hulp van zijn zus, die precies zegt waar hij de ster kan zien.

Terug naar een donkere dag voor Kerst: We gingen even wandelen na het avondeten. Het werd al vroeg donker en het was koud. Met onze muts op en onze sjaal om liepen we over straat. Ons ventje zat lekker warm in de wandelwagen en ons meisje fietste mee. We waren al even onderweg toen ze opeens stopte en naar boven keek. We liepen naar haar toe en ze vertelde dat ze Mees zocht. Dus bleven we in het donker stilstaan en keken we samen omhoog. Ook ons ventje kreeg door dat we naar boven keken en begon te wijzen. Hij zag de maan. Maar ons meisje was meteen duidelijk. Dat was Mees niet, want Mees is een ster. Ze bleef vertellen en wijzen. Mijn wederhelft en ik luisterden geduldig naar de uitleg van ons meisje aan ons ventje.

Ze vertelde dat Mees een sterretje geworden was nadat hij was doodgegaan. Maar ze vertelde ook dat er heel veel sterren zijn en dat ze dus even goed moest zoeken naar Mees. Mees is natuurlijk de meest felle ster. Ze bleef om zich heen kijken en zoeken. Recht voor ons stond de meest felle ster te flonkeren aan de hemel. Toen ons meisje deze ster zag begon ze te roepen en te wijzen. Daar was Mees! Ze probeerde het ook aan haar broertje uit te leggen. Die zag vooral veel sterren, maar hij keek de juiste kant op en dat was voor ons meisje genoeg. Ze was trots op hem.

Terug naar het moment van oversteken: Het is haar gelukt om haar broertje te laten kennismaken met Mees als ster. Hij weet nu precies wat hij zoekt, want hij wijst naar een mooie felle ster. Hij krijgt een compliment van ons meisje! Al zegt ze meteen ook nog even dat er nog fellere sterren te zien zijn. Dus eigenlijk is Mees niet precies die ster die haar broertje aanwijst. Ze vertelt dat dit allemaal andere mensen en kindjes zijn die, net als Mees, dood zijn. Ik luister en kijk mee. Genietend van dit kleine gesprekje tussen een zus en een broertje over hun kleine overleden broertje.

Dan ben ik ineens weer op de kruising waar ik aan het oversteken ben. Ik bedenk dat ik waarschijnlijk al een tijdje kan oversteken. Vervolgens krijg ik nog even een opmerking van ons meisje of ik door wil fietsen, want ze heeft het koud. Ik stap op en steek over. Even een mooi momentje samen met mijn lieverds op de fiets. Maar nu snel naar huis.

Mama van een sterretje

lees meer...