Na bijna zes jaar zou je denken dat sommige gevoelens wel zachter zijn geworden. Dat de scherpe randjes er langzaam vanaf zijn gegaan. En soms is dat ook zo. Maar soms ook niet. Soms valt er ineens een stuk beton op me. Zomaar. En dan is daar weer dat gevoel dat het toch mijn schuld was.

Want het was mijn lichaam. Mijn lichaam dat ik nog steeds zo moeilijk kan zien als iets wat mij niet in de steek heeft gelaten. Ik kan nog steeds naar mijn eigen lichaam kijken en denken: had je het nou echt niet anders kunnen doen? Alsof mijn lichaam een keuze heeft gemaakt. Alsof het anders had kunnen gaan. Alsof ik ergens een afslag heb gemist.

Ik weet met mijn hoofd dat dat niet zo is. Ik weet wat er is gebeurd. Ik weet dat een lichaam soms dingen doet die je niet kunt sturen. Dat wat er is gebeurd een oorzaak had, maar niet iets was wat ik had kunnen voorkomen. En toch kan dat weten soms niet op tegen het gevoel.

Dat is misschien wel het gekke aan rouw. Soms kan het ineens weer voelen alsof het gisteren was. Niet omdat de tijd niets heeft gedaan, maar omdat sommige pijn zich niet laat meten in jaren. Ik draag nog steeds vragen mee waarop geen antwoord bestaat. En soms voelt dat zwaar. Als beton.

Maar misschien hoef ik mijn lichaam ook niet meer te vragen waarom. Misschien mag ik langzaam leren om er anders naar te kijken. Als het lichaam dat Saar droeg en haar moest loslaten. Een lichaam dat iets heeft meegemaakt wat ik nooit had kunnen voorkomen.

Misschien hoeft mijn lichaam niets goed te maken. Hoeft het niet te bewijzen dat het ook dingen goed heeft gedaan. En hoef ik ook niet eerst vrede te hebben met alles wat er is gebeurd om er wat milder naar te mogen kijken.

Misschien begint het daar wel. Niet bij begrijpen, niet bij accepteren, maar bij heel voorzichtig wat ruimte maken voor iets anders dan boosheid. Voor mijn lichaam. En misschien, beetje bij beetje, ook voor mezelf. Ook als dat niet iedere dag lukt.

Misschien word ik nog vaak genoeg bedolven onder beton. Misschien zal het ook nooit helemaal verdwijnen. Maar misschien hoeft dat ook niet. Misschien brokkelt er, heel langzaam, af en toe een klein stukje vanaf. Niet omdat de pijn weg is, maar omdat ik mezelf steeds iets minder de schuld geef. Omdat ik voorzichtig begin te begrijpen dat ik niet alles had kunnen voorkomen. 

En misschien is dat voor nu genoeg. Dat ik niet langer alleen maar onder het beton lig, maar voorzichtig begin met het stukje voor stukje weg te hakken.